Category Archives: Kleuterskoele ‘de Buitelbam’

De Buitelbam was de ièste kleuterskoele in Deever

In het Nieuwsblad van het Noorden verscheen op 1 september 1955 het volgende artikel over de opening van de zo genoemde neutrale kleuterschool in het dorp Deever.

De Buitelbam, de eerste kleuterschool in Diever, is gisteren geopend en voor de ouders betekent dat meer vrijheid, zoals burgemeester J. C. Meyboom zei en voor de grootouders meer rust, omdat zij niet zo vaak meer hoeven op te passen en niet zoveel sprookjes meer hoeven te vertellen. Het nieuwe gebouw heeft een leslokaal en een speel-leslokaal. een hal en een kamer voor het hoofd.
In café Doorten kwamen de genodigden bijeen en al vrij spoedig daarna wandelde men naar de nieuwe school, waar dr J. Naarding de naam van de school, De Buitelbam, onthulde. Hans Bakker, een der kleuters overhandigde een enorme sleutel – een meter lang – in goudkleur met een blad, gesierd door het gemeentewapen. Men bezichtigde hierna het prachtige moderne gebouw en het mooie interieur.
In café Slagter sprak als eerste de heer P. Zijlstra, hoofd van de uloschool en voorzitter van de vereniging. Hij sprak er zijn vreugde over uit, dat het gelukt is ondanks alle moeilijkheden de school tot stand te brengen. Hij dankte alle medewerkers, onder wie ook de architecten Bakker en De Boer en de aannemers Moes en Zoer te Dieverbrug.
Burgemeester Meiboom zei in zijn toespraak, dat een kleuterschool geen leerinstituut is, doch een school waarin een kind zich kan uitleven. De burgemeester bood namens het gemeentebestuur een vlag aan.
“De naam is een van de beste dingen, die eens mens bezit”, zo zei dr J. Naarding, die de naam Buitelbam nader belichtte. Een “buitel” is een kleuter, een “bam” was een vrijplaats van vluchtelingen. Buitelbam is dus een veilige plaats voor kleuters.
Het woord werd achtereenvolgens nog gevoerd door mejuffrouw Hoekstra, vertegenwoordigster van de stichting Opbouw Drenthe te Assen, de heer Van Gerner, namens de afdeling Diever-Dwingeloo van de N.O.V., de heer A. Andreae namens de toneelvereniging, de heer R. Zondergeld te Wapse, mevrouw L. Andreae-Talen, als naaste naober van de school en de heer Keulen te Assen.

Tekst bij de afbeelding rechts boven:
Burgemeester J. C. Meiboom van Diever verrichtte de opening van de nieuwe kleuterschool; weliswaar met een kleinere sleutel dan die welke hij in zijn hand droeg…

Tekst bij de afbeelding van de kleuterschool:
De neutrale kleuterschool De Buitelbam te Diever, welke gisteren officieel werd geopend.

In de Olde Möppeler (Möppeler Kraante, Meppeler Krant) verscheen op 28 december 1998 het bericht dat de in 1955 gebouwde en in 1976 uitgebreide kleuterschool De Buitelbam aan de Binnenes in Deever gesloopt ging worden.

Huizen op plek school
Diever – De voormalige kleuterschool De Buitelbam aan de Binnenes in Diever moet het veld ruimen voor woningbouw. Het plaatselijke aannemersbedrijf Ombou is afgelopen week begonnen met het kappen van bomen. Op de plaats van de kleuterschool bouwt Ombou vier woningen, die overigens al zijn verkocht.
Door de komst van de nieuwe basisschool De Singelier kwam het schoolgebouw aan de Binnenes leeg te staan. Het aannemersbedrijf kocht vervolgens de grond om er woningen te realiseren. Zoals het er nu naar uitziet, kan er in het voorjaar van 1999 worden begonnen met de bouw. In combinatie met de uitvoering van het BID-plan, die al enige tijd op zich laat wachten, zal het centrum van Diever een geheel ander aanzicht krijgen.
Het steekt een aantal inwoners van Diever dat woningen aan de Hoofdstraat met het oog op de uitvoering van het BID-plan, al meer dan een jaar leeg staan. Er wordt gesproken van ‘verloedering’. Ook de parkeerproblemen bij de plaatselijke supermarkt moeten na uitvoering van de plannen tot het verleden behoren.
De kleuterschool in Diever is in 1955 door enkele ingezetenen gesticht. Na een aantal jaren is de school overgenomen door de gemeente. In 1976 volgde een forse uitbreiding.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief bij het artikel ‘De Buitelbam te Diever geopend’
In de derde alinea is sprake van “café Slagter”. Dit moet gelezen worden als “café Doorten”.
De heer P. Zijlstra is Pieter (Piet) Zijlstra (die in de Deeverse volksmond altijd ome Piet werd genoemd). Hij was de bovenmeester van de school voor uitgebreid lager onderwijs an de Tusschendarp 3 in Deever.
Burgemeester Meiboom is Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond Ome Kees werd genoemd, hij werd Slimme Kees genoemd door mensen die een hekel aan hem hadden).
Dr. J. Naarding is schrijver Jan Naarding. De hoogdoorgepromoveerde doctor Jan Naarding, door zichzelf als dialectoloog beschouwd, was helemaal vanuit Sleen ingevlogen om de hooggenodigden tekst en uitleg te geven over de woorden ‘buitel’ en ‘bam’.
De heer A. Andreae (André ?, Andrea ?) is Albertus Andreae (André ?, Andrea ?) (die in de Deeverse volksmond Bart Eulie werd genoemd). Hij was de bovenmeester van de legere skoele an de Tusschendarp in Deever.
De heer R. Zondergeld was Reint Zondergeld uit Wapse.
Zoals gewoonlijk hield burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond Ome Kees werd genoemd, hij werd Slimme Kees genoemd door mensen die een hekel aan hem hadden) weer een niet bijster intelligente lulkoek-toespraak.
De kleuterschool was natuurlijk bij lange na niet neutraal genoeg, want in 1955 zat in de eerste groep kleuters geen enkel kind van griffemiède ouders.
De redactie vond bij het digitaliseren van zijn papieren archief in een doos met op papier afgedrukte foto’s onlangs bijgaand afgebeelde kleurenfoto van de kleuterskoele an de Binnenesch in Deever. De redactie heeft de hier afgebeelde kleurenfoto gemaakt op 19 maart 1996. Blijkbaar is het oorspronkelijk wit geschilderde oorspronkelijk gebouw een keer gezandstraald of zo, want op 19 maart 1996 was van het oorspronkelijke gebouw het oorspronkelijke metselwerk te zien.

Afbeelding 1 – Artikel in het Nieuwsblad van het Noorden van 1 september 1955.
Afbeelding 2 – (© Ut Deevers Archief, alle rechten voorbehouden)

Posted in Binnenesch, Kleuterskoele 'de Buitelbam', Onderwies, Verdwenen object | Leave a comment

See hept De Buitelbam an de Binnenesch eupm’t

De kleine en schuchtere Hans (Hansie) Bakker viel in september 1955 de eer te beurt de ‘sleutel’ voor het feestelijk openen van de kleuterschool met de merkwaardige naam ‘de Buitelbam’ aan de Binnenesch in Deever te mogen overhandigen aan de voor deze gelegenheid vrolijk zwart geklede burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees werd genoemd) van de gemiente Deever.
Hansie staat bij zijn vader. Vader Jelle G. Bakker had een toen ter tijd belangrijke, aanzienlijke en goed betaalde functie, hij was namelijk de zo genoemde gemiente-assietekt (gemeente-architect) van de gemiente Deever. Het protocolletje liet het blijkbaar toe dat gemiente-assietekt Jelle G. Bakker op sandalen en nota bene met sokken aan op deze belangrijke openingsceremonie verscheen. Gemiente-assietekt Jelle G. Bakker woonde met zijn gezin -nota bene, let wel, mind you- in de woning met het adres Veentjesweg 1 in Deever. Het gezin Bakker hield daarmee wel een voor een Deevers arbeidersgezin bedoelde sociale huurwoning bezet !
Rechts van gemiente-assietekt Jelle G. Bakker staat kleuterjuffrouw Jans Dalstra, die tot haar pensionering juffrouw van de kleuterschool is gebleven.
Heeft burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de volksmond altijd ome Kees werd genoemd) nu wel of niet zijn ambtsketting (of is het ambtsketen) om ? Zou toch wel moeten.
En wie waren die twee vrolijke hoogwaardigheidsbekleders, notabelen of aanzienlijken achter de burgemeester ? Wel dat waren de heren G.H. de Boer en opperdrent Jan Naarding.
Zeker van net zo groot belang is dat op deze foto op de achtergrond het gemeentelijke ‘sportterrein’ aan de Tusschendarp is te zien. Boven het kalende hoofd van de burgemeester is het toegangshek te zien, rechts naast het toegangshek bij de beukenheg is de fietsenstalling (dat waren hekken waar je de fiets tegen aan kon zetten) te zien. Aan de linkerkant is nog net een stuk van het nog steeds bestaande huis te zien, waar veearts Wijnand van der Eijk en zijn vrouw en kinderen woonden, zij waren de eerste bewoners van dat huis. Zijn de dochters Nelleke en Andy van der Eijk ook naar deze kleuterschool geweest ?

De zeer gewaardeerde bezoeker van ut Deevers Archief, die nog steeds een verstokte liefhebber van afbeeldingen op papier is, kan de hier afgebeelde foto ook ten zeerste in mini-weergave bewonderen op bladzijde 18 van het papieren blaadje Opraekelen nr. 23/2 (juni 2023) van de Historische Vereniging Vroegere Gemeente Diever, zeg maar de heemkunduge vurening uut Deever. Maar ja, dan moet je wel in het bezit van dat papieren blaadje zijn of dat papieren blaadje bij iemand in kunnen zien.

Posted in Binnenesch, Kleuterskoele 'de Buitelbam', Tusschendarp | Leave a comment

De kleuterskoele wödde op 31 augustus 1955 eupm’t

In de Heerenveensche Koerier (onafhankelijk dagblad voor Midden-Zuid-Oost-Friesland en Noord-Overijssel) verscheen op 2 september 1955 het volgende bericht over de opening van de eerste kleuterschool in de gemiente Deever.

Onder grote belangstelling is de eerste kleuterschool in de gemeente Diever officieel door burgemeester Meijboom geopend. Vooraf had dr. Naarding de naam van de school onthuld: “de Buitelbam”.
Alle aanwezigen waren vol lof over het fraaie gebouw en de moderne inventaris. Vele personen hebben ’t woord gevoerd.
Een hunner verklaarde de naam. Buitel is de Drentse naam voor kleuter en het woord bam staat in verband met de oude rechtspositie van vluchtelingen. Het was een vrijplaats voor dezen. Buitelbam is dus: veilige plek voor kleuters.
Het gebouw bevat een leslokaal, een les-speellokaal, hal, kamer voor het hoofd, garderobe, enzovoort.
De totale bouwkosten hebben f. 53.000,- bedragen. Het hoofd is mej. Dalstra, helpster mej. Vrucht.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Burgemeester Jan Cornelis Meiboom (die in de Deeverse volksmond altijd ome Kees wwrd genoemd) opende de kleuterschool op 31 augustus 1955, daarin ‘bijgestaan’ door de vijfjarige Hans (Hansie) Bakker, zoon van de gemeente-architect Bakker.
Op de foto zijn te zien bij de ingang van de kleuterschool gemeente-architect Bakker en zijn vrouw met tussen hen in hun niet zichtbare zoon Hans Bakker. Wel is waar te nemen dat Hans (Hansie) Bakker een grote symbolisch bedoelde sleutel draagt.
Mooi is te zien dat an de Binnenesch in Deever nog geen huizen staan. Op de achtergrond zijn drie voor arbeidersgezinnen gebouwde en te bewonen huizen an de Veentiesweg te zien, die behoren tot de eerste na-oorlogse uitbreiding van de plaats Deever, Gemeente-architect Bakker en zijn gezin woonden in het rechtse huis, Veentiesweg 1.
De op de foto zichtbare huizen an de Kloosterstroate werden in januari 1951 opgeleverd.

Posted in Binnenesch, Deever, Gemiente Deever, Kleuterskoele 'de Buitelbam', Kloosterstroate, Topstuk, Veentiesweg | Leave a comment

Kleuterskoele ‘de Buitelbam’ an de Binn’nesch is lös

In de Heerenveensche Courier van 2 september 1955 verscheen het volgende korte bericht over de opening van de kleuterschool ‘de Buitelbam’ an de Binnenesch in Deever.

Kleuterschool Diever geopend
Onder grote belangstelling is de eerste kleuterschool in de gemeente Diever officieel door burgemeester Meiboom geopend. Vooraf had dr. Naarding de naam op de school onthuld: ‘de Buitelbam’.
Alle aanwezigen waren vol lof over het fraaie gebouw en de moderne inventaris. Veel personen hebben ’t woord gevoerd. Een hunner verklaarde de naam, buitel is de Drentsche naam voor kleuter en her woord bam staat in verband met de oude rechtspositie van vluchtelingen. Het was een vrijplaats voor dezen. Buitelbam is dus veilige plek voor kleuters,
Het gebouw bevat een leslokaal, een les-speellokaal, hal, kamer voor het hoofd, garderobe, enzovoort. De totale bouwkosten hebben f. 53,000,- bedragen. Het hoofd is mejuffrouw Dalstra, helpster mejuffrouw Vrucht.

Aantekeningen van de redactie van ut Deevers Archief
Zo te zien op de zwart-wit foto was de belangstelling bij de opening van ‘de Buitelbam’ op 31 augustus 1955 niet bepaald groot te noemen, dit in tegenstelling tot wat de correspondent in het artikeltje beweert, bij de school staan wat zo genoemde ‘hoge genodigden’ voor de opening en de obligate toespraakjes, de versnaperingen en de sigaren na de opening in het café van Klaas Doorten en Alberdine Slagter an de Kruusstroate in Deever, en wat gewoon volk loopt op het pad en staat bij het zwart gecarbolineumde houten planken hek.
Het woord ‘buitel’ komt niet voor in ut Deevers, wel komt of kwam het woord voor in het noorden van Drente, in de streken grenzend aan Groningen, maar daarmee is het zeer zeker geen Drents woord. De redactie heeft de vermeende zeer merkwaardige betekenis van het woord ‘bam’ na lang zoeken niet kunnen achterhalen. Kortom de naam klinkt goed, maar heeft geen betekenis. Kortom de naam heeft niets met Deever te maken.
Op de zwart-wit foto is links naast de school het huisje van de toen gepensioneerde architect Van der Linden te zien.
Het gebouw van de kleuterschool verloor na de invoering van de basisschool (samenvoeging van de kleuterschool en de lagere school) in 1985 zijn oorspronkelijke functie, om uiteindelijk plaats te maken voor de nieuwbouw van huizen, zie de bijgevoegde kleurenfoto’s.
De redactie heeft de eerste kleurenfoto op 3 oktober 2012 gemaakt en heeft de tweede kleurenfoto op 13 november 2014 gemaakt.


Posted in Binnenesch, Kleuterskoele 'de Buitelbam', Verdwenen object | Leave a comment